Este libro es resultado de un proyecto en el que la Diputación busca difundir la riqueza cultural y natural de la Vía de la Plata o Camino Mozárabe en la provincia de Ourense, un histórico itinerario jacobeo que ha sido un espacio de intercambio cultural durante siglos.Está estructurado en cuatro capítulos que incluyen información referida a los ayuntamientos por los que pasa el camino, destacando sus monumentos más relevantes, personajes ilustres, festividades o elementos gastronómicos típicos

Avieiro, hidrotopónimo nacido da farturenta creatividade de Emilia Pardo Bazán, fundindo de Avia e Arenteiro, sérvelle ao autor para imaxinar o seu propio e difuso territorio, co Carballiño no centro, para percorrelo da man da que denomina triloxía pardobazaniana do Avieiro (El cisne de Vilamorta, Los pazos de Ulloa e La madre naturaleza) e ofrecernos unha manchea de memorias persoais, familiares, colectivas, xeracionais, retratos de persoas das que se sente debedor, pescudas historiográficas diversas, algún que outro segredo de familia e, ao tempo, guiarnos na localización física, familiar e emocional das tres obras de dona Emilia.

Ano 1117:

Compostela é un fervedoiro de peregrinos e conspiracións. A raíña, dona Orraca, intenta afianzar o seu poder entre os nobres e o pobo. O arcebispo, o todopoderoso Diego Xelmírez, contempla como avanzan as obras da nova catedral e intenta aplacar a rebelión que fermenta entre as rúas e a miseria.

Esta é a historia de Ilduara, unha nena orfa que estraña un pai, e Triboulet, un canteiro roto por dentro que estraña a súa filla. Esta é a historia de como fixerona as paces co seu pasado mediante o lume a a ira.

Este libro non é só un conto sobre a vida e a obra da autora Begoña Caamaño, referente feminista, defensora da lingua, dos dereitos humanos e da xustiza. É tamén unha homenaxe a todas as persoas que se organizan, que soñan xuntas, que transforman o mundo desde o coidado e a rebeldía.

Begoñísima lémbranos que a maxia máis poderosa é a que nace do colectivo. E se esa fose a maxia que necesitamos para cambiar o mundo?

Galicia es una comunidad rica en paisaje, folclore, costumbres y leyendas que en ocasiones fusionan la realidad y la ficción hasta el punto de construir verdaderas historias fantásticas. El objetivo de este título es dar a conocer algunas de las leyendas que, trasladadas de padres a hijos, conviven en la memoria colectiva y forman parte del pueblo gallego, de sus creencias, sus cultos y sus temores a lo desconocido y misterioso. El libro incluye cuarenta rutas que recorren cada uno de esos lugares misteriosos, para vivir in situ la magia de los mismos. De esta manera, además de gozar en comunión con la naturaleza, viviremos una completa experiencia caminando por los espacios que dieron pie a esas leyendas y cultivando nuestras propias vivencias.

Durante as décadas de 1980 e 1990, moitos mozos descubriron simultaneamente o amor e a droga. As consecuencias desa vivencia marcáronos para sempre, a algúns de xeito dramático. Este libro é un reencontro con ese tempo, coa súa presenza proxectada no futuro. Un futuro que xa non pode ser perfecto mais é esperanzado. Vida e literatura ás veces camiñan á par. Iso acontece neste libro, no que Xulia Alonso narra a historia máis importante da súa vida: a do seu amor por Nico e a da experiencia da súa perda.

O carnaval en Galicia é unha rigorosa e amena monografía de Federico Cocho, con fotografías de Manuel G. Vicente, sobre o entroido. O carnaval, tempo que precede á Coresma no calendario tradicional, é a festa da transgresión e da burla, que é tamén purificación, parodia, rexoube na representación do mundo. As súas raíces afondan na memoria máis antiga da nosa cultura e, a pesar das prohibicións cíclicas ao longo da historia, rexorde cun pulo sorprendente. Este rigoroso traballo de campo leva ao lector a través das máis diversas e carnavalescas paisaxes da nosa xeografía: as máscaras da cultura rural, os Momos e Mecos, Os Felos de Maceda, os míticos Cigarróns, os Troiteiros de Bande, os rechamantes Xenerais do Ulla, os Merdeiros de Vigo, Peliqueiros, Pantallas, Tamborradas de Viana do Bolo, Foleiros de Sande, Marfois, Choqueiros, Zarrampallos, Madamas e Galáns de Cobres... E tamén a rica tradición do carnaval nas vilas e cidades: o Urco e o Ravachol de Pontevedra, os apropósitos coruñeses... Un libro que afonda na profunda significación da festa.

En 1957 Ramón Otero Pedrayo deu ao prelo vinte relatos que sitúa entre o tempo da vendima e a castañeira, seleccionados no seu momento a partir dun considerable conxunto de textos inéditos, onde predominan, como liñas temáticas xerais, o reflexo dun mundo en crise en que se está a dar unha profunda transformación do sistema de valores e da orde tradicional, e a narración de sucesos relacionados co mundo do sobrenatural, que demostran a mestría do autor no deseño dos caracteres rurais ou na visión lírica da terra.

Coa celebración do seu 75 aniversario, Editorial Galaxia recupera o espírito innovador que demostrou nas súas publicacións dende 1950, traendo ao lectorado de hoxe moitas destas obras que supuxeron unha renovación do mundo cultural galego e, por extensión, tamén da súa sociedade, grazas á Biblioteca 75 anos. O novo volume desta colección conmemorativa é 8 ensaios sobre Rosalía, unha recuperación daqueles 7 ensaios sobre Rosalía que conta nesta edición cun ensaio introdutorio ao coidado de María do Cebreiro Rábade Villar.

Na atual crise geral do capitalismo, com a frente imperialista liderada polos EUA em decadência e em plena deriva ultrarreacionária e umha extrema-direita em ascenso para submeter os povos do mundo e evitar o ascenso do multipolarismo e dos BRICS, a formaçom teórico-prática é mais necessária do que nunca foi. O marxismo é a chave que garante umha correta abordagem e compreensom de umha realidade em constante mudança, além de ferramenta imprescindíbel para a sua transformaçom. Divulgá-lo é o sentido dos textos aqui reunidos, que inicialmente fôron publicados como artigos de umha série na imprensa digital galega e que agora se recolhem num volume introdutório ao significado e vigência da obra do velho barbudo alemám.

Avelina Valladares, a "cantora da Ulla, aínda que cunha obra maioritariamente en castelán, son as súas seis composicións en galego as que destacan, con poemas como: "a Ulla", dedicado á súa terra de nacenza; " A pobre orfiña", unha crítica á sociedade do seu tempo que condena os fillos fóra do matrimonio; "Miña xoia", un canto ao espertar da conciencia de Galicia; e "Ós que emigran", queixa amarga pola praga da emigración, vista desde os ollos das mulleres que fican na terra. Con motivo de Ano Cultural Avelina Valladares 2025, instaurado polo Concello da Estrada, ofrecemos a recompilación da súa obra poética, actualizada ortográfica e gramaticalmente; pequena homenaxe a quen foi unha muller senlleira do tempo do Rexurdimento.

Caldebarcos, Lariño, Miñarzo, Nóutigos, Panchés, O Pindo... a Toponimia de Carnota está inzada de topónimos únicos. Vinte dos 59 nomes de lugar da toponimia maior e oito da toponimia menor analizados no presente volume poden ser considerados como tal.

Alfonso Blanco Quintela, autor tamén de Toponimia de Muros (2023), acomete nesta nova entrega o obxectivo de ofrecer unha mostra representativa dos nomes de lugar do municipio carnotán, dos que o portal colaborativo Galicia Nomeada recolle xa máis de 3500.

Galicia ten preto de 1500 quilómetros de litorial. Á riqueza da microtoponimia que presentan as terras rebeiregas, debemos engadir a dos nomes das áreas mergulladas, as realidades invisibles dos fondos mariños. Os pescadores coñecían ben eses nomes, pois advertíanos dos perigos que podían representar as pedras baixo as augas ou dos lugares onde había abundancia de determinado peixe.

A miseria e a fame son todo o que coñece Sara na pequena aldea de Santa Comba onde sobrevive coa súa nai durante o tempo dsa guerra civil. Porén, todo muda para ela cando abren a mina de volframio. Unha certa prosperidade parece instalarse na contorna, onde moita xente acode ao "ouro negro" para saír da pobreza da posguerra. È alí, na mina de Varilongo, onde Sara coñece a Hannes, o enxeñeiro alemán que lle dá a volta por completo á súa vida. Aos poucos, a moza irá descubrindo o misterio que arrodea o seu compañeiro e os horrores soterrados do golpe fascista, así como esa clandestinidade que botou unha pouca luz sobvre a negrura dese tempo de calamidades. Cunha prosa intimista e dotada dunha grande forza, Mª Carmen Caramés Gorgal preséntanos unha novela a medio camiño entre o xénero de memoria, o romántico e mesmo o de espionaxe, un texto cuxa calidade a levou a gañar o XXII Premio Risco de Creación Literaria.

Un grupo de personaxes do Entroido galego, armados de instrumentos musicais e outros útiles para montar estrondo, xúntanse co propósito de organizar unha boa festa. Porque o Entroido é para enchedoiros, mais tamén para trouleiros e folieiras.

"É o momento non de cambiar as regras, senón de cambiar o xogo. É o momento de mudar o mundo, de introducir transformacións profundas e estruturais, pero tamén conceptuais; é o momento do feminismo, é dicir, da xustiza, da igualdade, da liberdade, da dignidade e tamén, por que non?, da felicidade".

A chegada de Morgana altera a aparente serenidade coa que Merlín vive no bosque de Esmelle. A amante de Artur entra na casa de Miranda en procura de respostas á súa infelicidade. Coa súa dor e coas lembranzas de Merlín vaise tecendo o fío da memoria ata descubrir as razóns últimas da ruína de Avalon e da caída de Camelot. Morgana en Esmelle é unha reflexión en torno á responsabilidade de asumir as consecuencias non desexadas de cada un dos nosos actos. Un debate sobre a necesidade de adoptar compromisos incómodos e implicarse nos momentos históricos. Sacrificada na loita entre dúas concepcións do mundo, Morgana interróganos sobre a lexitimidade das nosas razóns; mais, acaso a súa condición de vítima faina máis inocente Unha novela que reescribe o mito cunha ollada contemporánea.

Este é un libro pouco ortodoxo, talvez como era a propia Begoña Caamaño, a quen se lle dedica o Día das Letras Galegas 2026. Éo, porque nestas páxinas aparece a voz de Morgana, que nos revela os anos da infancia da escritora que tanto influíron nela, período de formación onde o barrio do Calvario ocupa un lugar primordial a través da súa historia, das súas xentes e dos acontecementos máis importantes que deixaron pegada nas súas rúas. Un libro onde se mestura a memoria, a biografía, a historia e a ficción, que se brinda como unha oportunidade para reconstruír, e reivindicar, os primeiros anos de Begoña Caamaño. Se como Rilke afirmaba que na infancia está a patria das persoas, aquí desvélanse as claves da protagonista das Letras Galegas 2026, navegando por ese ronsel de talento e amor que deixou nas persoas que tratou.

Juan Galán recolle en Rotspanier a peripecia vital de Joaquín Fernández Millán, mariñeiro de profesión da Pobra do Caramiñal, emigrado ao País Vasco na década de 1920, que loitou como miliciano no Exército de Euskadi.

David acaba de facer dezaoito anos e e o único fillo dunha parella de emigrantes galegos en Nova Jersey. No verán previo ao seu ingreso na universidade viaxa a Galicia, onde só estivera ao pouco de nacer, co fin de asinar os documentos para a venda da casa que os Formoso, a súa familia materna, herdaron na localidade costeira de Faramontáns. A súa intención inicial e regresar de inmediato, pero axiña van aparecendo razóns que o levan a prolongar a visita: unha Galicia que pouco ten que ver coa idea que el traía na cabeza, unha familia coa que nunca ata daquela tivera contacto, un misterio arredor da "casa de Formoso" que enterra as súas raíces na guerra civil... E o amor, que aflora de súpeto do xeito máis imprevisible.

Como un Philip Marlowe de la Edad Media, Gonzalo de Berceo, poeta y copista, se empeña en encontrar al asesino de un monje en el monasterio de Silos.Corre la primera mitad del siglo XIII cuando el abad del monasterio de San Millán encarga a uno de sus servidores, Gonzalo de Berceo, la misión de viajar al monasterio de Silos para copiar un manuscrito latino y hacer con él un poema castellano. La secreta intención de la visita es que los dos monasterios aúnen fuerzas contra el papa y sus obispos, que pretenden quedarse con los beneficios de la producción de vino, y contra la pujanza de los nobles castellanos, ávidos también de entrar en el negocio. Sin embargo, en plena fiebre del vino, una sucesión de asesinatos tan cómicos como truculentos complica la situación. Para más desgracia, Lope, un peregrino borrachín, y Elo, la tabernera del lugar, tan joven como astuta, se empeñan en ayudar a Berceo, convirtiéndose en una molestia constante que puede dar al traste con su misión.

En un contexto de pobreza y analfabetismo generalizado, a finales del siglo XIX y principios del XX cientos de miles de gallegos emigraron a América con la esperanza de un futuro digno. Unos fueron a caer a plantaciones esclavistas de caña d azúcar; otros lograron viivir libre y dignamente, y algunos, enriquecerse. Muchos de ellos, como Alfredo y Luciano López, lo hicieron con la mente puesta en Galicia y objetivos tan altruistas como contribuir a la formación de sus paisanos dotando de escuelas a sus localidades de origen.

En De La Habana ha venido un barco..., a través de los ojos de Moucho, vemos la epopeya, contada por él mismo, de un rapaz que embarcó rumbo a Cuba junto a otros infortunados muchachos y vive la dura experiencia del açucre. Años después, Moucho logra recibir educación y se incorpora a la labor de la Asociación Instructiva de Redes-Caamouco(Ares, A Coruña), promotora de la escuela de A Tenencia. La novela es, en suma, un homenaje a todos aquellos que impulsaron la alfabetización y la instrucción popular en una Galicia sometida por el poder de la Iglesia y el caciquismo.

Isto non é (só) un libro de música. Velaquí a experiencia colectiva dun fato de xente nova que, nos anos noventa, decidiu saír do rego do discurso dominante e -co poder da lingua galega- dialogar con vehemencia coa súa propia realidade. Proclama que transcendeu dende as marxes e deixou pegada en toda a súa xeración. A ruta continúa. Porque, como dixo Miguel Anxo Murado: «Na antítese da morriña está o bravú».

Guiado pola desmesura de vinte anos de viaxes e mudanzas, entrevistas e lecturas, armado das ferramentas do reporteirismo minucioso e adobiado polo talento literario, Arturo Lezcano asina unha obra monumental que se le como unha fábula, un libro de viaxes, unha elex¡a e unha crónica en primeira persoa. Ou coma un Mil e unha noites das Américas contada a través dunha galer¡a de personaxes galegos engaiolantes: Alfonso Gra?a, o rei dos x¡baros; Pepe la Muerte, lugartenente de Lucky Luciano; o Manolito de carne e óso de Mafalda; Antonio Soto, o heroe anarquista da Patagonia, e outras duascentas historias de mulleres e homes anónimos âÇöos obreiros que constru¡ron a Canle de Panamá, os inventores da noite de Copacabana e tantos máisâÇö que crearon unha nova vida (e un pa¡s invisible) da outra beira do océano.

A Revolución Rusa de 1917 foi o acontecemento que decantou un grupo de mozos de Ourense, cultos e diletantes, para a acción política galeguista e o seu ingreso nas Irmandades da Fala. A conmoción do xigante experiemnto social soviético, o redescubrimento das tradicións comunitaristas das aldeas galegas e- moi especialmente- a independencia da Irlanda, fermentou neles unha serie de propostas económico-sociais para o país, nucleadas por un cooperativismo que acabou sendo o gran programa económico do galeguismo durante todo o século XX.....

FORMOS4, FORX4N, FORNEL4 e FORM4IL son os catro integrantes dos FORMIG4S, unha brigada especial que vai ata calquera recuncho do mundo para esclarecer os casos máis enigmáticos e complicados. En Misión Camiño de Santiago os FORMIG4S investigan o estraño roubo dos restos do apóstolo Santiago. E para chegar ao fondo do asunto, han facer unha peculiar peregrinación no tempo: viaxarán polo camiño que, segundo conta a lenda, os discípulos do apóstolo percorreron para levar o corpo petrificado do seu mestre ata Compostela.

O universo infantil é inconmensurable, e os seus integrantes conforman unha nutrida comunidade lectora, ademais de formar parte do propio tecido da creación. As infancias e a arte son termos indisolublemente unidos, e a sensibilización polos temas artísticos, así como o desenvolvemento e a estimulación das capacidades creativas, inícianse desde idade temperá. As peculiaridades da ollada das infancias, o salvaxismo dos seus primeiros trazos e a experimentación coa cor e coa forma bañan as súas obras dunha alegría creadora que será perseguida por infinidade de artistas.

Moitos deles apropiáronse dos abecedarios —considerados unha das primeiras formas de libro infantil— como soporte de traballo, entendido este como un espazo de liberdade creativa capaz de absorber estilos gráficos heteroxéneos. Das súas achegas xorde unha sólida alianza que vincula de xeito estreito o libro infantil co libro de artista.

De Seoane aprendemos, entre outras moitas cousas, que o soporte no que un creador dá vida á súa obra non debe ser un condicionante, senón un amplificador indispensable para a expresión da súa propia liberdade creativa. Cubertas de libros, portadas de revistas, murais ou cerámicas son só algúns dos soportes que o artista galego empregou para narrarnos as súas inquietudes ao tempo que deixaba mostra do seu xenio. Este abecedario é vestixio da riqueza do seu facer como grafista e constatación do seu estilo singular.

Si hay algo que caracterice a la represión implementada sobre las mujeres es su carácter sistémico e integral. Las mujeres no solo fueron castigadas por su implicación en actividades políticas o sociales de carácter izquierdista durante la República, por participar en la resistencia al golpe militar de julio de 1936 o por haber sido corresponsables de los "excesos" cometidos en la retaguardia en aquellas zonas que permanecieron más o menos tiempo bajo control de la República. Ni siquiera se las consideró solamente culpables por sus propios "pecados" y por los ajenos, pues buena parte de las represaliadas lo fueron por ser madres, hermanas, esposas o compañeras de varones buscados por las autoridades por diferentes motivos. También lo fueron por su mera condición de mujeres, por transgredir unos valores tradicionales que los rebeldes consideraban consustanciales a su naturaleza y que impusieron por la fuerza, lo cual supuso para todas ellas, cualquiera que fuese su significación política o social o su ausencia de ella, renunciar a una parte de su propia identidad. Represión, coerción y control social interactúan y se entremezclan de este modo para garantizar la perpetuación de la tradicional división de roles y la restauración del viejo orden amenazado por los tímidos avances experimentados en la etapa republicana. Desde esta perspectiva, puede afirmarse, sin temor a errar, que las mujeres fueron las grandes derrotadas de la debacle del treinta y seis.

Dende os peliqueiros de Laza ata os xenerais da Ulla, pasando polos cigarróns ou os boteiros, este libro é unha viaxe chea de cor, festa e tradicións únicas. Unha guía divertida e amena para coñecer algúns dos Entroidos máis sorprendentes de Galicia, con ilustracións e curiosidades que farán rir, aprender e querer saír a correr tras as máscaras. Prepárate para o mellor Entroido da túa vida!

Se logras facer dela un remanso, San Simón deberá ofrecerche un mergullo feliz en ti mesmo, só fai falta que te saibas deixar gañar pola súa placidez pequena. Con todo, tamén ten unha historia longa, e moitas vidas. A da vexetación. A das aves e animaliños. A monástica. A da arte das trobas. A do lazareto e os enfermos. A do campo de concentración e do presidio. A dos albergues. A da reconstrución... Ao cabo, coa viaxe a San Simón obterás o agasallo dunha fermosura única, quizais porque foi, é e será un consulado do Edén flotando na ría dos poetas.

Durante os últimos anos da Idade Meida había moitos malfeitores en Galicia que enganaban a xente para roubárenlle. Os bispos e nobres, donos de case todo, non facían nada e o pobo, farto dos abusos, uniuse en irmandades para loitar. Nobres e ladróns foron derrotados e tiveron que fuxir, cruzando o Miño cara o veciño Portugal. Pasado un tempo, a nobreza xuntou un exército poderoso e volveu coa intención de recuperar os seus castelos.

Antigamente as aldeas de Galicia tiñan moita vida. As persoas que habitaban nelas dedicábanse á gandería e á agricultura, e traballaban arreo coa axuda de ferramentas e animais. As nenas e os nenos tamén tiñan moitas tarefas que facer. A xente alimentábase moi ben, comían moitos vexetais e productos que obtiñan dos animais que coidaban. Non había tantas comodidades pero, con todo, sempre atopaban como pasalo ben.

Galicia é unha terra de tradición mariñeira. Antigamente, a pesca facíase en barcos de remo ou vela que se contruían en carpintarías de ribeira. Cada especie de peixe pescábase con cadansúa arte. E tamén se mariscaba. As redeiras arranxaban as redes no porto e as peixeiras vendían peixe fresco polas aldeas. Naquela época tamén habían grandes comerciantes que enchían galeóns con barricas de peixe salgado para vendelos noutros portos, aínda que, ás veces, o mar facía das súas.

O millo e as patacas chegaron de América hai uns séculos, coas primeiras viaxes dos europeos a ese continente. Antes comíanse outras cousas. En Galicia non tardaron moito en comezar a cultivar o millo. As patacas, en cambio, non tiveron tan boa acollida. Eran horripilantes! Mais, co tempo, decatáronse de que enchían o bandullo e sabían moi ben! A chegada destes productos encheu as casas de fartura!

O cego errante percorreu camiños, feiras e romaxes levando un canto itinerante que facía vibrar auditorios improvisados. O eco do seu paso quedaba gravado en queixumes de violín, laios de zanfona e suspiros de acordeón. Figura arquetípica, evocada polo tempo cunha visión amábel e poética, representaba un modelo humano moi propio, convertido en referente estético e simbólico. Eran, en esencia, xograres modernos: persoas que vivían da música, malia estar sometidas a unha vida dura. Lograban converterse no centro expectante das feiras, declamando con voz quebrada relatos tráxicos e, logo, ofrecendo os papeis impresos que prolongaban esas historias arredor da lareira. O humor, a ironía e as picardías acompañaban romances, cantigas e relatos de crimes, nun oficio condicionado pola falta de vista pero asumido con orgullo, nunca como mendicidade, senón como traballo digno.
A súa presenza contribuíu a manter viva a tradición oral, ese fío que nos conecta cos devanceiros e que atravesa xeracións como unha herdanza común. Hoxe esa transmisión vese ameazada pola irrupción de novos hábitos que alteran a convivencia. Por iso cómpre recoller, catalogar e difundir o patrimonio inmaterial que nos identifica. A voz que lembra os cegos cantores preséntase como custodia da memoria, erguida para preservar
a identidade e construír anacos de eternidade.
Este primeiro volume do catálogo recolle ensaios e descrición sobre a figura das cegas e cegos cantores e unha proposta de catalogación dos xéneros rexistrados.

Que significaba morrer na Idade Media? Os prantos galegoportugueses
amósannos un conxunto de prácticas culturais nas que
a morte non era só un feito biolóxico, era tamén un acto social,
político e artístico.
Estes poemas musicados, creados no ámbito cortesán e relixioso
para conmemorar a morte dunha persoa, con ecos na tradición
popular, transmiten unha pluralidade de voces e revelan como se
construían formas colectivas de memoria, identidade e poder. Neles
recoñecemos non só a dor e o consolo, senón tamén a súa
sofisticación estética, encargos dinásticos para afirmar liñaxes,
exercicios de memoria colectiva ou formas de devoción.
Redescubrilos hoxe é unha oportunidade para volver a un tempo no
que a morte se representaba, cantaba e ritualizaba para dotala de
sentido, deixando un legado literario, lingüístico e emocional que
segue a interpelar a nosa sensibilidade contemporánea.

Por vez primeira un libro céntrase en recoller e explicar testemuños da represión lingüística en Galiza ao longo dos séculos, coa divulgación de moitos documentos pouco ou nada coñecidos. Nas súas páxinas abordamos a crueldade dos castigos nas escolas por falar na lingua prohibida, acreditados desde 1543 até 1980: vareadas, de xeonllos sobre garavanzos, pedras nos petos, o método do anel etc. Abrimos un camiño para o estudo das multas franquistas por "hablar al público en gallego» e das inspeccións por «exagerado acento gallego". Revoltámonos coa profanación da lápida de Alexandre Bóveda para lle castelanizaren o nome e publicamos regulamentos escolares inéditos que perseguían o galego no século XVIII. Detémonos na negativa do Consejo de Castilla a autorizar un libro en galego en 1616. Vemos como o director da Real Biblioteca española no Setecentos decidiu non imprimir as "Cantigas de Santa María" por achar «extravagancia y mal gusto» a poesía en galego. Asistimos a queimas de libros e mesmo nos abraiamos ao saber que millares de cartas do padre Sarmiento acabaron como papel hixiénico. Ollamos o caso do taxista que perdería o traballo se en 48 horas non rotulaba "Rianjo" no seu vehículo e lembramos que en 1980 o Ministerio de Educación expedientaba e exhortaba a «repudiar» o profesorado que ensinaba en galego sen cobertura legal. Debruzámonos sobre estas e outras 1001 noites de pedra para así podermos entender como chegamos até aquí e como podemos gañar o futuro para a lingua que nos une.

Un estudo presentado en edición facsímile que afonda na linguaxe expresiva dos cruceiros bretóns. Facsímile do último libro que Castelao deu a imprimir antes do seu falecemento. Trátase dun amplo estudo feito no marco do Seminario de Estudos Galegos sobre as cruces de pedra en Bretaña, no que se investiga a linguaxe formal destas expresións artísticas tan características dese país. Castelao pon, ademais, estas cruces en relación coas do mundo celto-atlántico (Escocia, Irlandae Galicia) e afonda na idea de afinidade cultural con eses países. Este libro de formato grande incorpora numerosos debuxos así como láminas con ilustracións feitas polo propio autor e algunhas fotografías.

En 1959 un mozo Xosé Manuel Beiras publica os seus dous primeiros traballos científicos na recén creada Revista de Economía de Galicia. Durante o último curso en París frecuentara asiduamente o fondo nórdico da Bibliothèque Sainte-Geneviève e os seminarios do especialista en economía cooperativista Georges Lasserre. Esta nova bagaxe teórica moderna xunto co acopio de material empírico, conxugada coas conversas que desde adolescente viña mantendo con Cruz Gallástegui, permítenlle culminar o programa máis acabado teoricamente da proposta económica clásica do Partido Galeguista: o cooperativismo de base agropecuaria inspirado no modelo danés. Unha «utopía real», como diría Erik O. Wright, descrita por Castelao con todo o colorismo: «Vexo pazos para albergar as Cooperativas, mellores que en Dinamarca».

Agora, no Ano Internacional das Cooperativas, publicamos de novo estes textos, traducidos ao galego e cun estudo introdutorio dos primeiros anos de formación política e intelectual de Xosé Manuel Beiras.

O presente libro supón un compendio de textos cuxa temática xira en torno a diferentes aspectos da cultura galega e, xa que logo, dos diferentes elementos constituíntes da nosa identidade como pobo.

Nas páxinas deste libro o antropólogo Rafael Quintía achéganos a cuestións que teñen que ver coas ideas máxico-relixiosas da cultura galega; percorre, entre outros, aspectos da nosa mitoloxía, do simbolismo, das nosas crenzas máis íntimas, dos noso medos, do papel da lingua nunha cultura, ou intenta responder, por exemplo, a cuestións tan tópicas como a de por que os galegos responden cunha pregunta, sen deixar atrás temas relacionados co noso entramado social. En definitiva, unha ampla e holística ollada a algunhas das moitas caras que presenta a cultura galega.

Ruth Matilda Anderson (Nebraska, 1893-Nova York, 1983), conservadorada Hispanic Society of America, ficou na periferia dos rexistros literarios galegos durante case un século, mesmo malia ser a maior tradutora de Rosalía de Castro co par galego-inglés ata 1964. Neste libro desenmascáranse os diferentes mecanismos que, consonte o investigado por Alba Rodríguez Saavedra, desde 1939, operaron e operan para manter afastada do noso sistema Gallegan Provinces of Spain. Pontevedra and La Coruña, a monografía referencial de Anderson sobre Galicia e a única desta tipoloxía que publicou. Nela, ademais das devanditas traducións e de presentar unha análise exhaustiva do país alicerzada na documentación histórica, literaria e etnográfica, reflíctese con claridade, a través da cesión da palabra ás protagonistas, a dureza da vida das mulleres rurais da altura, así como o compromiso feminista de dúas escritoras paradigmáticas, Rosalía de Castro e Emilia Pardo Bazán. Ruth Matild